buzzer 3 point college ile ilgili görsel sonucu

Merhaba Basketbolseverler,

Yeni bir basketbol sezonu daha başlamak üzere. NBA’de bu takım yeni sezonda şunun yerine onu oynatacak vs derken belki de bazı önemli tartışmaları kaçırıyor olabilir miyiz diye düşündüğümden bu yazıda birkaç popüler değişik konu üzerine bir şeyler karalayacağım. Aldridge Spurs’un ihtiyacı olan oyuncu muydu, JR Smith’le ilgili ne yapılacak filan derken arkada aslında çok daha büyük muhabbetler dönüyor. Hadi başlayalım.

 

change

O ha le…(Değişimi bekliyorum) (Bir Apaçi Atasözü)

 

Basketbolda uzun adamların devri çok ihtişamlı olmuştu. Wilt Chamberlain, Kareem Abdul Jabbar, Bill Russell, Shaquille O’Neal, Hakeem Olajuwan, Patrick Ewing, Moses Malone, George Mikan, David Robinson, Bill Walton gibi isimler hakkında okudukça insanın etkilenmemesi kolay değil. NBA’in ve neticede dünya basketbolunun şekillenmesinde başrol oynamış aktörler bunlar. Kuralların konulması, kaldırılması vb işlerin çoğunda bu devlerin büyük etkisi vardır. Son yıllarda ise oyunun gittikçe dışarıya doğru açıldığını gözlemliyoruz. Hep konuşulan dış atıcıların önemi olayı son yıllarda sansasyonel şutörlerin varlığıyla daha da önem kazandı. Doğu Konferansı yarı finalinde Cavs’in 25/45 üçlükle oynadığı , 6. Oyunda OKC karşısında GSW’li Thompson’un 11/18 üçlükle oynadığı, 2016 Finalleri 4. Maçında GSW’nin 17 üçlük isabetiyle oynadığı maçlar örnek olarak gösterilebilir. Son verdiğimiz örnek çok ilginç olup bu maç, ikilikten çok üçlük denen maç olarak hafızalarımıza kazınmıştı. Son yıllarda Curry’nin, Thompson’un, Durant’in, Lillard’ın, Harden’ın kaydettikleri sayılarla, dış şut tehdidinin oyunu açmada ve içeriyi rahatlatmada zaten bilinen rolü tekrar tekrar ezberlere girdi. Son 6 yıldır üçlük denemeleri artıyor ve bu pek de rastlantıya benzemiyor. Bunu ister anomali diye, ister beklendik bir şey diye tanımlayın bu gidiş pek değişeceğe de benzemiyor. O kadar çok üçlük denenmeye başladı ki daha bu rüzgarın ilk yıllarında Antoine Walker’a neden o kadar çok üçlük denediğini soran basın mensubu “çünkü dörtlük yok” yanıtını almıştı. Mizah kokuyor sanki ama görmemiz gereken resim daha büyük…

 

three point buzzer ile ilgili görsel sonucu

 

3 sayı silahını etkin şekilde takımlar kullanmaya devam ederlerken Walker’ın da ironik olarak değindiği “4 sayı tartışması” yeniden alevlendi. Kastettiğimiz dörtlük, başarılı bir üçlük atan oyuncuya yapılan faulün de sayıya dönüştürülmesi ile elde edilen dört sayı değil, uzak bir mesafeden atılan basketin dört sayı olarak yazılması. Harlem’in aşağıdaki bağlantılı köprüde de görülen “dört sayılık dairesi” ve oradan kaydettikleri istatistikler gerçekten düşündürücü:

 

 

4 sayılık atışı Harlem Globetrotters 35 feet mesafeden 2010dan beri kullanıyor. 1200den fazla oyun çıkarttılar bugüne dek. İlkini 5 Aralık 2010da tanıttıkları bu atışla dünya literatürüne giren takımın bu buluşunun peşinden inanılmaz rakamlar gelmeye başladı.  4 sayılık basketlerle Harlem’in oyunlarında 193 sayı (rekor) ile bir maçta atılan en çok sayı, 116 sayı ile bir devrede kaydedilen en yüksek sayı ve 68 ile bir çeyrekte kaydedilen en fazla sayı rekorları geldi. Ant Atkinson bir maçta 93, bir yarıda 50, 22 tane 4lük atış ve bir çeyrekte 12 4lük atış kaydetti. Harlem’in NBA’de oynamadığı, gerçek müdaafalar karşısında işlerin farklı olacağı türden değerlendirmeler vakit geçirmeksizin yapılacaktır bundan eminim. Ama bir de şuradan bakmak gerekir sanki, rakip savunmalar henüz toparlanmadan hızlı şekilde rakip sahaya geçen takımların (GSW gibi) 4lük atış nizami olduktan sonra atacağı rakamları düşünün… Hele ki iki dış atıcının da mesafe tanımadan attıklarını düşündüğünüzde GSW’nin zihninizde konumlanışı çok farklı olabilecektir. Bu kadroya bir de Durant’in eklendiğini düşünün (malum o da artık takımın parçası) … Ya da düşünmeyin… Dörtlüğün gelmesi durumunda bu üç oyuncu gerçekten çok fazla oluyor.

 

Tabi NBA’de düşünülen dörtlük Harlem videosundaki gibi bir daireye gel oradan at ve basket olmasını seyret şeklinde değil. Düşünülen üçlük çizgisi ve orta saha arasında oluşturulacak bir dairenin dışından atılması şeklinde. Yani bir dış yay daha anlamına geliyor bu. Ama bu sefer de mevcut saha yetecek mi muhabbetleri başlıyor bu noktadan sonra. İşte tam burada olaylar daha da ilginçleşiyor. Mesela Byron Scott’a göre üçlük çizgisi mevcuttan 3-4 feet geriye çekilebilir. Lillard 26 feete konumlandırılabileceğini söylüyor, bir başkası 30 feet olmalı diyor. İşin detaylarına girelim o halde…

Basketball Reference’ın veritabanını baz aldığımızda aşağıdaki resim oldukça ilginçtir.

 

160616_sn_2pointline-jpg-crop-original-original

 

 

Resimde NBA oyuncularının 3-22 feet arasında hemen hemen aynı şut isabetiyle oynadığını görmek kimilerini oldukça şaşırtabilir (37-42%). 22feetten atılan atışların sayısı 4727 iken 23 feetten atılanlar ilginç şekilde 9530dur! 24 feetten atılanlar ise 19641dir (Evet oldukça artıyor). Bu mesafe en çok atış kaydedilen 3. mesafedir ve oldukça! uzaktır. 24 feetten sonra atışların sayısı azalmakta ve 26 feette 6665e, 27 feette 2238e, 28 feette 747ye, 29 feette 277ye 30feette 152ye ve 31 feette 68e düşmektedir.

 

Bu mesafelerden yapılan atışların “olasılık değerleri” (yukarıdaki resimde yazılı olduğu üzere) ve “sayı değerleri” (ikilik, üçlük) de bilindiğine göre her bir mesafenin “beklenen sayı değerleri” de çıkartılabilir. “İstatistik 1” gören arkadaşların gülümsemesine neden olacak şekilde açıktır bu formül. Kabaca kaçlık basketse onun ihtimali ile çarpımı demek olan bu rakamlar hesaplandığında aşağıdaki resim elde edilir. Her bir mesafeden atılan bir şutun beklenen sayı değeridir bu rakamlar. İlginç bir ayrıntı olarak kenar atışların beklenen sayı değerlerinin yüksekliğini göreceksiniz (1.12-1.16). Bu oldukça yüksek değerler yüzünden keskin şutörler köşeleri pek seviyorlar.

 

160616_sn_3pointline-jpg-crop-original-original

 

 

Matematiğin sonu yok tabi. Eğer üçlük çizgisini dörtlük olarak kabul eder de o çizgiden itibaren ihtimalleri dörtlük olarak ele alırsak o halde üçlüğün gerisinden dörtlük olarak bulunacak her basketin beklenen sayı değeri de değişeceği için aşağıdaki resim ortaya çıkar.

 

160616_sn_4pointline-jpg-crop-original-original

 

 

Resim çok inanılmaz durmakta. Üçlük çizgisi dörtlük olduğunda beklenen sayı değerleri resmen göklere fırlamakta. Tam bu noktayı referans alıp 22feet olan üçlük çizgisinden kaç feet uzağa dörtlüğü koyacağımızı düşünmeye başlarsak ihtimalin oldukça azaldığı 28 feet gerçekçi gibi durmakta. Burada sayı değeri 0,74e düşmekte ki bu makul görülebilir. 28 feeti 30 feete çektiğimizde sanki beklenen sayı değeri aynı kalmakta (0,67 0,74e çok yakın) ancak o zaman da kaç kişinin bu atışı yapabildiğine bakmak icap ediyor. 28 feetteki 747deneme 30 feette 152 ye düşüyor. O halde sadece mutlu bir azınlığın bu denemeleri yapmasının önüne geçmek gerektiğini düşünürsek 28 feete bu çizgiyi getirmek daha gerçekçi duruyor. Bir de 30 feet yapınca sahanın yanları mevzu var tabi. 30 feet atışının yandan bir gerçekçiliği kalmıyor ve sahayı ya yandan uzatmak ya da dörtlüğü yandan yaptırmamak gerekiyor (28 feet atışın yandan nasıl yapılacağı da 30 feetten çok daha kolay açıklanabilir değil tabi).

 

 

Dörtlük muhabbeti açıldığında herkes muhtemelen Curry’yi düşünüyordur. Harlem Globetrotters’ın hesabıyla eğer dörtlük söz konusu olsaydı medya Curry’nin 16/37 ile dörtlük atmış olduğunu yazıyor olacaktı (sezon için). Ant Atkinson (Harlem) ve Curry dışında da elbette dörtlük uzmanları zaman içinde çıkacaktır. Yeter ki dörtlük kabul görsün… Bir de üçlük çizgisinin geriye çekilmesi mevzu var ki Cuban vb isimler de bu konuda zaten ziyadesiyle görüş beyan ettiler.

 

Düşünceler üretilmeye devam edilmeli…

 

Tabi zannedilmesin ki herkes dörtlük için olumlu düşünüyor. Reggie Miller gibi bir keskin şutörün söyledikleri bu bakımdan oldukça dikkat çekici. Kendisi oyunun kurallarının değiştirilmesine de uzak, dörtlük gibi “yeni icatlara” da. Neden oyunu mevcut haliyle oynamaya çalışmıyorsunuz diye soruyor üstüne üstlük. Üstadın fikrine saygı duyuyoruz elbette ama insan doğrusu düşünmeden de edemiyor.

 

1891den önce basketbol diye bir şey yoktu. Basketbolu icat eden insan evladı ne gerek var bu oyuna deseydi acep şimdi basketbolseverler ne düşünürdü? NBA’in kuruluşu 1946 yılına kadar gider. Kolej liginde bir yıl sonra üçlük atış denenmiş ve ABA liginde 1967da da üçlük çizgisi resmileşmiştir. Bundan 12 yıl sonra NBA’de kabul edilen bu üçlük çizgisi de bir yenilik değil miydi? Neden birileri sürekli yeni icatlar çıkarıyordu ki?  Üstelik üç saniyeler, oyun süreleri, faul düzenlemeleri filan derken neden NBA’de sürekli bir şeyler değiştirilip durdu ki? Aslında olay oyunu alabildiğine zor haline getirme uğraşı değil. Oyunun geliştirilmesi için gösterilen gayretler bunlar. Daha seyir zevki yüksek ve akılcı bir oyun olsun diye bu icatları birileri bulup bulup geliyor.

 

larry bird jordan ile ilgili görsel sonucu

 

Dörtlük için Reggie Miller’ın aksine Larry Bird’ün duruşu daha mantıklı görünüyor. Kendisinin deyimiyle her 10 yılda bir ciddi anlamda yeni bir şey NBA’de uygulanır hale geliyor. Bu nedenle dörtlük atış resmileştikten 5-10 yıl sonra her takımın zaten başvurduğu bir şey olacak gibi görünüyor diyor üstad. Röportajının en kritik kısmı ise “Bu oyun gelişiyor” cümlesinde saklı. Ayrıca Bird’ün dörtlük atışı yıllar öncesindeki üçlük atışla karşılaştırdığı kısımlar da güzel okumalıklar sunuyor. Kendisi şu anki tepkinin eskiden üçlük çizgisi için de olduğunu belirtiyor. Üçlük atış çizgisi kabul edildikten sonra maç başına 4-5 kez üçlük deneyen takımların şimdi geldiği noktada bu sayı 24e çıkmış durumda. Gerçekten de oyun gelişiyor. Üçlüğün ne kadar kritik olduğunu gören çok takım bu konuda çalışarak ligin dibinden yukarılara doğru sıçramaya başladı. 2015-16 Houston üçlük denemeleri buna en güzel örnek belki de. Konuyla ilgili Rod Thorn ve Kiki Vandeweghe’nin görece eski görüşleri (2014) de referanslardaki 4 numaradan okunabilir.

 

img24545099

 

Tabi Patron Adam Silver’ı bu noktada kulaklarımızı dört açıp dinlemek lazım. Kendisi üçlük çizgisinin geriye alınmasını da dörtlük atış çizgisini de, sahanın genişletilmesi/büyütülmesini de, pota seviyesinin yükseltilmesi fikirlerini de desteklemiyor. Normal sezon maçlarının ABD dışında da oynanması, kameramanların parke dışına alınması gibi noktalarda son derece pozitif olsa da bahsettiğimiz noktalar Silver’ın desteğinden uzak görünüyor. Hoş, Silver’ın geçen sene (kötü faul atan uzunlar faul atışı yapmak zorunda kalsın diye yapılan) kasıtlı faul hakkında da muhalefet ettiğini biliyoruz. Sadece iki takımın bundan ciddi şekilde rahatsız olmasıyla karar değiştirecek değiliz minvalinde konuşmuş olan “Patron”un bu açıdan çok yüksek öngörülü bir profil çizmemiş olduğu bile ifade edilebilir. Sadece bir anlığına düşünün, iki takım kora kor mücadele ederken bunlardan birisinin faul atamayan uzun oyuncusu var diye karşı taraf top ona geldiğinde faul yapıyor. Bu ne bir ne iki kez oluyor… Yani kasıtlı olarak kullanılan bir silah haline geliyor ve en sonunda faulleri sokamadıkça kendi hocası tarafından kenara alınıyor bu uzun oyuncu. Peki adalet nerede? Yani her kuralın sonunda adalet herkese göre sağlanmış olmuyor bunu biliyoruz ama dünyanın parasını vererek oraya maç izlemeye gelen seyirci All Star bir oyuncunun parkede mücadelesini izlemekten neden mahrum bırakılıyor? Hem de sadece faul atamıyor diye… Bundan Houston, Clippers ve Detroit çok çekti. Peki bu takımların hepsi playoff oynamadı mı? Kesinlikle oynadı. 8 playoff ilk tur maçının en az üçünde bu hadise oldu mu? (Sanki daha anlamlı olmaya başladı. ) Bu adamlar faul atamıyor diye kenarda oturtulduğunda aslında bundan zararlı çıkan seyirci değil mi? Bu oyunun en önemli değerlendiricisi seyirci değil mi? O halde Silver eninde sonunda doğruyu bulacaktı ki bu noktada yapılanlar şu ana kadar yeterli de değil. Oyunun geliştirilmesi süreci sürekli olacak ve en baştakiler dahil hatalı olan herkes sonunda gerçekleri kabullenecektir. Dörtlük bu noktada mutlak doğrudur iddasında hiç değilim. Ancak layıkıyla tartışılması gerektiğini ve sadece birilerinin hoşlanma, hoşlanmama durumuna bırakılamayacak kadar teknik bir konu olduğunu söylüyorum.

 

1370565696000-usp-nba-finals-david-stern-press-conference-1306062042_4_3

 

Eski tarihli olmasına rağmen (5 yıl bu konuda eski sayılabilir evet) 2011 yılından bir yazıda önemsenmesi gereken satırlar vardı. Yazıda NBA’in gelecekteki planları ve yönü konusunda fikir jimnastiği yapılıyordu. Bu satırlarda LeBron’un “NBA daha az sayıda takımla da devam edebilir” sözleri vardı ki üzerinde tartışılması gereken sözlerdir. LeBron Tim Duncan’ın tersine her şeyle ilgili konuştuğundan (çünkü kendisine sürekli konuşması için mikrofon uzatıldığından) çok kimse haklı olarak bu lafların üzerine fazla da düşünmedi. Oysa NBA’de Stern döneminin sonlarında süper takımlarının yaratılması ve az sayıda süper takımın muazzam büyüklükte işler yapması gerçeğiyle yüz yüzeydik (Bu konuyu savunan ya da eleştiren ciddi okumalıklar mevcuttur). O halde bir yandan 5-6 süper takımın şampiyon olması ve bazı takımların da son sırayı kapmak için uğraşması(!) söz konusu olan bir ligden bahsediyoruz. Bazı oyuncuların hemen hemen imkansız takaslarla bazı takımlara gitmesi ve NBA’in de buna itiraz etmemesi söz konusu olmaktadır. Chris Paul olayı için her ne kadar bir sürü haklı görünen neden(!) öne sürerse sürsün, NBA yönetiminin bir süper Lakers takımının devamını o dönem için istemediği de zamanında yazılmış çizilmişti. Bu durumda Bleacher Report’un da ifade ettiği gibi ya büyük bir NBA yol haritası vardır ve dönem dönem bazı takımlar parlatılmakta, bazı takımlar çok güçlü şampiyon adayı haline getirilmektedir ya da olan bitenler gerçekten sanki böyleymiş “izlenimi” vermektedir. Eğer birinci durum söz konusu ise asıl şok edecek yorum NBA takım sahiplerinin ve yöneticilerinin de bu büyük oyundaki ciddi katılımcılar olduğudur ki oyun o halde tüm zamanların en büyük filmlerinden birisidir (çağırın Michael Moore, Paul Greengrass vb kimi bulursanız). Diğer taraftan draft hakkı ve şampiyonluk arasındaki takımların ise pek çok farklı işleri olacaktır (ister yeniden yapılanmak, ister gençleştirme vsvsvs). Tam bu noktada Bleacher Report NBA’in Doğu, Batı ve bir de Avrupa konferanslarından oluşan üçlü bir yapı kurabileceğinden bahseder. Avrupalı oyuncuların draftının genişletilmesi de bu kapsamda ele alınır. ABD takımları normal sezon maçları için Avrupa’ya bir “road trip” yaparlar ve benzerini de Avrupalı takımlar ABD’ye yapacaktır. Bu ise eğer yukarıdaki satırları okuduysanız o muhteşem düzenin globalleşmesinden başka bir şey olarak görünmemektedir (Dobb, Takahashi, Sweezy, Hill vb ekonomik sistem yapıları / tarihçeleri üzerine yazanlardan okuduysanız bu gidiş üzerine muhteşem sonuçlar çıkaracağınızı düşünüyorum). Burada durup uzun uzun düşünmek lazım.

 

5 numaralı kaynağı gerçek veya farazi olarak düşünmek yerine olayların ne kadar gerçekleşebilir olduğunu düşünerek okumalı. Bu tür bir NBA GLOBAL yapısını geçmişte hayata geçirmek imkansızdı. Ama gerek uluslararası hukuğun yıllar içinde gelişmesi, gerekse WTO benzeri pek çok yapılanma ile sermayenin uluslararası dolaşımının önünün açılmış olması ile uluslarası bu tür yapıların kurulması artık mümkün. Buraya pek çok caps konulabilir. Tamamen ruh haliniz ve olaya ne kadar hakim olduğunuzla alakalı olmak üzere. Bence tartışabileceğiniz insanlar varsa bunu enine boyuna tartışın dostlar.

 

Hayatın yüzde onu size olan, yüzde doksanı ise olana nasıl tepki verdiğinizle ilgilidir. (Lou Holz)

 

NBA’de bu sene dörtlükler resmileşecek, pota seviyesi şöyle, maç çeyrekleri böyle olacak, saha ölçüleri şöyle değişecek, yeni böyle böyle takımlar NBA’de bilmem ne konferansında oynayacak şeklinde bir çizelgeleme şu an içinde YOK. Ama bunların bazılarının hayata geçirilmesine dair bir yukarıdan kuşbakışı bakış kazandırmaktı tüm yapmak istediğimiz. Zaten farkındasınız…

 

Oyun gelişen bir şey ve dörtlük mevzu son derece olabilecek bir şey. Dörtlüğün kabul edilmesi halinde oyunun iyice dışarıya doğru açılacağı ve ikili sıkıştırmaların hayli zorlaşacağı, bire bir savunmanın uzunlar ve pota altı için çok daha önem kazanacağı vb milyonlarca şey alt alta dizilebilir. Bunların hepsi de üzerinde tartışılmaya değer olacaktır. Hatta 94-50 feet lik (28,65m-15.24m) NBA ölçülerinin dörtlük atış mevzu söz konusu olursa değiştirilmesi de söz konusu olabilir. Bu konuyu daha da ileri götüren ve basketbol maçlarının beşe beş yerine yediye yedi olması gerektiğini iddia edenler de var. Bu noktada en değerli koltukların sahaya sıfır olanlar olduğunu ve olası saha büyütme veya genişletmelerinin bu koltukların bir kısmını ortadan kaldıracağını düşünmek de lazım. Bunlar hep simülasyonlar yapmak gereken, eksisini artısını düşünmek gereken şeyler. Bütün seçenekleri göz önünde bulundurmak faydalı. Kimisi olur kimisi olmaz…

 

Son Söz

Basketbol mevsimi yaklaşırken 2014den beri tartışılan (aslında 2010dan belki daha eskinden beri var olan) dörtlük ve olası diğer bazı değişiklikler üzerine dikkat çekmek istiyordum yazıya başlarken. Buraya kadar okuduklarınız umarım bilinen ezberlerin tekrarı olmamıştır. Maçların rüzgarına kendimizi kaptırdığımızda bunlara odaklanmak zor olabilirdi. Her ne kadar basketbol maçlarının heyecanı içinde olmak ve sevdiğimiz takımları takip etmek zevkliyse de “NBA nereye gidiyor” üzerine bir kuşbakışı resme de odaklanmalıydık ve bu aslında sürekli aklımızın bir kenarında olmalı bir yandan. Açıkçası Kawhi ne yapmış, Harden kaç atmıştan daha önemli konular bunlar… Umarım sizi çok sıkmamışımdır…

Basketbolla kalın.

 

Referanslar:

  1. http://thebiglead.com/2016/05/21/larry-bird-reggie-miller-stephen-curry-4-pointer/
  2. http://www.clipsnation.com/2016/5/22/11735704/the-4-point-line-debate
  3. http://www.theplayerstribune.com/adam-silver-cj-mccollum-interview/
  4. http://ftw.usatoday.com/2014/02/nba-four-point-shot
  5. http://bleacherreport.com/articles/604212-nbas-future-in-europe
  6. http://www.espn.com/nba/story/_/id/10517078/nba-discussed-bigger-court-4-point-shot
  7. http://www.slate.com/articles/sports/sports_nut/2016/06/the_4_point_line_could_be_coming_to_the_nba_here_s_where_to_put_it.html
  8. http://stats.nba.com/game/#!/0041500202/
  9. http://stats.nba.com/game/#!/0041500316/
  10. http://stats.nba.com/game/#!/0041500404/
  11. http://www.slate.com/articles/sports/sports_nut/2016/06/the_4_point_line_could_be_coming_to_the_nba_here_s_where_to_put_it.html
  12. http://www.usatoday.com/story/sports/basketball/2016/09/22/harlem-globetrotters-basketball-four-point-line/90863242/
  13. http://www.harlemglobetrotters.com/news/harlem-globetrotters-revolutionized-game-4-point-shot-2010
  14. http://sports.yahoo.com/blogs/nba-ball-dont-lie/mark-cuban-says-a-longer-three-point-line-is–worth-looking-at-175740091.html

Yazar: Utku Köker